[HealthyOverThirty.gr]: Αλλάζοντας συνήθειες στον κακό τον λύκο.

Τι είναι συνήθεια;

Σύμφωνα με λεξικό της Νέας Ελληνικής γλώσσας η λέξη συνήθεια έχει δύο ερμηνείες:

1. ενέργεια που με τη συχνή επανάληψη έχει κατά κάποιο τρόπο τυποποιηθεί έτσι ώστε, αν και την εκτελούμε σκόπιμα, να μην απασχολεί ιδιαίτερα τη σκέψη μας ούτε να απαιτεί κάποια προσπάθεια

2. τρόπος ενέργειας ή συμπεριφοράς που διαμορφώνεται, ύστερα από μακροχρόνια επανάληψη, σε ένα σύνολο ατόμων, σε ένα συγκεκριμένο χώρο ή χρόνο.

Και οι δύο ορισμοί είναι απόλυτα ακριβείς και ουσιαστικά ισχύουν και οι δύο. Για να σχηματιστεί μια συνήθεια πρέπει να επαναλάβουμε μια συμπεριφορά (ενέργεια) αρκετές φορές (το πόσες εξαρτάται από το είδος της συνήθειας) ενώ αν μια συνήθεια 'σχηματιστεί' τότε πλέον την εκτελούμε σχεδόν αυτόματα, συνήθως χρειαζόμαστε μόνο ένα trigger (μια αφορμή που θα μας υπενθυμίσει την συγκεκριμένη συμπεριφορά), σχεδόν χωρίς να σκεφτόμαστε.

 

Πάρα πολλά πράγματα που εκτελούμε καθημερινά εμπίπτουν στον παραπάνω ορισμό άρα είναι συνήθειες. Η πρωινή ρουτίνα είναι πολύ χαρακτηριστική. Ξυπνάμε κάθε πρωί (με την βοήθεια του trigger-ξυπνητηριού) και εκτελούμε ακριβώς τα ίδια πράγματα, τουαλέτα, πλύσιμο προσώπου, καφές, πρωινό, τσιγάρο για ορισμένους και άλλες παρόμοιες συμπεριφορές. Δεν είναι όμως μόνο η πρωινή μας ρουτίνα μια συνήθεια είναι και πολλές ακόμη συμπεριφορές, περισσότερες απ όσες νομίζουμε. Είναι ο καναπές-τηλεόραση, ο τρόπος που τρώμε, ο καφές που πίνουμε, ο τρόπος που δουλεύουμε, το πως οδηγούμε και πολλές ακόμη συμπεριφορές-συνήθειες. Το χαρακτηριστικό για να καταλάβουμε αν κάτι είναι συνήθεια ή όχι είναι αν σκεφτόμαστε και πόσο για να εκτελέσουμε την συγκεκριμένη συμπεριφορά.

Στο συγκεκριμένο πρόβλημα που διαπραγματευόμαστε στο healthyoverthirty.gr είναι πάρα πολλές οι συνήθειες που επηρεάζουν το σωματικό μας βάρος. Αν τρώμε επεξεργασμένα τρόφιμα ή όχι, πόσο ψωμί τρώμε με το φαγητό μας, αν είμαστε εθισμένοι στα γλυκά και λιπαρά φαγητά, αν τρώμε γρήγορα ή όχι, αν κάνουμε μια απόλυτα καθιστική εργασία, αν παρκάρουμε μακριά το αυτοκίνητο ή αν κυκλοφορούμε με το ποδήλατο, αν αγοράζουμε junk από το super market, αν παραγγέλνουμε συχνά έτοιμο φαγητό και πολλές ακόμη. Είναι πολλές περισσότερες οι ασυνείδητες ενέργειες από τις συνειδητές γι αυτό και οι συνήθειές μας είναι εξαιρετικά σημαντικές για το σωματικό μας βάρος.

Ο καθένας από εμάς είναι διαφορετικός, έχει τις δικές του συνήθειες και για αυτό θα πρέπει να βλέπουμε την κάθε περίπτωση ξεχωριστά. Ποιες συνήθειες επηρεάζουν περισσότερο το ενεργειακό μας ισοζύγιο και πως μπορούμε να τις αλλάξουμε για να αποκτήσουμε σωστή υγεία και σωστό βάρος;

 

ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ

Σε επίπεδο νευρικού συστήματος και εγκεφάλου οι συνήθειες δεν είναι τίποτα άλλο παρά ένας μηχανισμός οικονομίας ενέργειας και χρόνου. Ο εγκέφαλος αναγνωρίζει τις συμπεριφορές που επαναλαμβάνουμε και για να μας γλυτώσει από την σκέψη που χρειαζόμαστε κάθε φορά για να τις υλοποιήσουμε δημιουργεί ένα ΄κύκλωμα' νευρώνων στον εγκέφαλο το οποίο αναλαμβάνει την σχεδόν αυτόματη εκτέλεση της συμπεριφοράς. Σε αυτόν τον αυτοματισμό κρύβεται και η μεγάλη δύναμη που έχουν οι συνήθειες, εκτελούνται σχεδόν ασυνείδητα, απαιτούν ελάχιστη σκέψη και ενέργεια, με λίγα λόγια είναι εύκολο να τις εκτελέσεις. Ακούγεται κάπως ειρωνικό όμως έτσι συμβαίνει στην πραγματικότητα, ακόμα και πολύ δύσκολες συμπεριφορές όπως πχ να πηγαίνω κάθε μέρα στο γυμναστήριο, να ξυπνάω για να πάω στην δουλειά, να κάνω μια δύσκολη δουλειά, να οδηγώ σε έναν πολυσύχναστο δρόμο και πολλές ακόμη, όταν γίνουν συνήθειες γίνονται σχεδόν εύκολα, δεν διαμαρτυρόμαστε, συνηθίζουμε.

 

Ο ΕΘΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΕΥΚΟΛΙΑ

Η ευκολία είναι μια έννοια με πολλές ερμηνείες και παραμέτρους ειδικά όσον αφορά την σχέση της με τις συνήθειες. Η ευκολία καταρχήν είναι ο σκοπός ύπαρξης των συνηθειών, οι συνήθειες μας διευκολύνουν στην καθημερινότητά μας, γι αυτό υπάρχουν. Το πρόβλημα όμως με την ευκολία είναι ότι οι περισσότερες κακές συνήθειες κρύβουν πίσω τους τον εθισμό μας στην ευκολία όχι μόνο ατομικά αλλά και γενικότερα σαν κοινωνία.

Μια σημαντική παράμετρος που θα πρέπει να γνωρίζουμε για τις συνήθειες που έχουμε σήμερα είναι ότι οι περισσότερες από αυτές σχηματίστηκαν τυχαία ή για να είμαστε δίκαιοι για το περιβάλλον μας περίπου τυχαία. Δεν 'αποποιούμαστε' των ευθυνών μας για τα περισσότερα κιλά μας, δεν είναι αυτός ο σκοπός ούτε έχει κάποιο νόημα να το κάνουμε αυτό. Απλά πρέπει να σημειώσουμε ότι κατά πάσα πιθανότητα ποτέ μέχρι σήμερα δεν καθίσαμε να σκεφτούμε τις συνήθειές μας σε σχέση με τους σκοπούς μας. Συνήθως αυτό γίνεται εφόσον έχει δημιουργηθεί κάποιο πρόβλημα εξαιτίας των συνηθειών πχ τα πνευμόνια μου μπούκωσαν, μάλλον θα φταίει ότι καπνίζω, είμαι υπέρβαρος μάλλον θα φταίνε οι υπερφαγίες που κάνω κτλ Το πρόβλημα είναι ότι όταν έχει δημιουργηθεί μια συνήθεια είναι δύσκολο να αντικατασταθεί ή τουλάχιστον απαιτεί προσπάθεια, δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει σε μια στιγμή.

Ενώ λοιπόν το περιβάλλον μας σχεδόν τυχαία μας 'οδήγησε' στις συνήθειες που έχουμε σήμερα είναι σημαντικό να παρατηρήσουμε ότι οι καλές συνήθειες τις περισσότερες φορές είναι αποτέλεσμα μιας δύσκολης προσπάθειας τουλάχιστον στην αρχή της συμπεριφοράς ενώ οι περισσότερες κακές συνήθειες είναι το αποτέλεσμα της εύκολης λύσης. Κλασσικό παράδειγμα το έτοιμο φαγητό, “που να μαγειρεύω τώρα και να ασχολούμαι με ποια είναι η σωστή διατροφή, θα παραγγείλω κάτι έτοιμο απ έξω” που σχεδόν πάντα οδηγεί στο ανθυγιεινό και στην υπερφαγία. Αντίθετα αν οι γονείς μας παλιότερα μας πίεσαν να μας γίνει συνήθεια η γυμναστική, στην αρχή ήταν δύσκολο όμως τώρα είναι μια καλή συνήθεια. Τα παραδείγματα είναι πάρα πολλά, είναι χρήσιμο να δείτε και τις προσωπικές συνήθειες, να τις αξιολογήσετε και να κάνετε μια αναδρομή στο πως σχηματίστηκαν.

Αξίζει λοιπόν να σημειώσουμε ότι παρόλο που ο σκοπός των συνηθειών είναι η ευκολία, οι καλές συνήθειες τις περισσότερες φορές έχουν μια σημαντική δυσκολία στην απόκτησή τους ενώ οι κακές συνήθειες αποκτούνται πολύ ευκολότερα. Αν με κάποιο τρόπο εθιστούμε στην δυσκολία ή απλά βρούμε μια μεθοδολογία να αντιμετωπίζουμε το αρχικό δύσκολο διάστημα τότε θα μπορούμε πολύ πιο εύκολα να αποκτήσουμε καλές συνήθειες.


 

Οι συνήθειες (σχεδόν αυτόματες, ασυνείδητες συμπεριφορές) που εκτελούμε καθημερινά είναι πάρα πολλές, έχουν σχηματιστεί σχεδόν τυχαία και λειτουργούμε με αυτές για πάρα πολύ καιρό. Εάν το αποτέλεσμά τους δεν μας ικανοποιεί, εάν θέλουμε να αλλάξουμε τότε πρέπει να δούμε ποιες από αυτές έχουν την μεγαλύτερη επίδραση στο αποτέλεσμά μας και να προσπαθήσουμε σιγά σιγά, με μέθοδο, να τις αλλάξουμε, μία συνήθεια την φορά. Δεν είναι δυνατόν να αλλάξουμε συμπεριφορές που εκτελούμε εδώ και χρόνια αυτόματα, που έχουν εδραιωθεί στον εγκέφαλό μας και έχουν δημιουργήσει τα προσωπικά τους κυκλώματα, με μια απόφαση, με μια επίσκεψη σε έναν γιατρό ή σε έναν διατροφολόγο, με μια μικρή προσπάθεια. Χρειάζεται κόπος, χρόνος και προσπάθεια για να αποκτήσουμε τις σωστές συνήθειες για το αποτέλεσμα που θέλουμε. Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.

 

 

ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ – ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ

1. Ορισμός της συνήθειας στα Νέα Ελληνικά.

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως μπορείτε και εσείς να αλλάξετε συνήθειες, να χάσετε βάρος και να διατηρήσετε μια καλή υγεία μετά την ηλικία των τριάντα ελάτε μαζί μας.
Με την εγγραφή σας θα λάβετε εντελώς δωρεάν το πρώτο βιβλίο του HealthyOverThirty.gr: Πως οι συνήθειες αποφασίζουν το βάρος μας.
*Το email σας θα διατηρείται σε ασφαλή βάση δεδομένων, δεν θα δοθεί σε κανέναν άλλο, θα λαμβάνετε emails μόνο από το healthyoverthirty.gr και μπορείτε να ακυρώσετε την εγγραφή σας οποιαδήποτε στιγμή το θελήσετε.

Συμφωνείτε; Διαφωνείτε; Σας έχει συμβεί κάτι παρόμοιο; Θέλετε να αναφέρετε μια δική σας ιστορία; Μπορεί αρκετές φορές να μην συμφωνούμε στις απόψεις μας όμως μια συζήτηση είναι πάντα το βασικό εργαλείο για να δούμε τα πράγματα λίγο διαφορετικά και να πάμε παρακάτω.