[HealthyOverThirty.gr]: Αλλάζοντας συνήθειες στον κακό τον λύκο.

Μεγάλο μπαγιάτικο ποπκόρν. Τελικά το μέγεθος μετράει.

Για πολλά χρόνια όταν ήταν να πάω κινηματογράφο δεν έψαχνα και πολύ την ταινία που θα δω γιατί αυτό που κυρίως με ενδιέφερε ήταν το ποπκόρν και το αναψυκτικό που θα κατανάλωνα. Σχεδόν ειρωνικά (για τον ίδιο μου τον εαυτό και τα εξτρά κιλά μου) έλεγα “δεν με ενδιαφέρει και πολύ η ταινία πάω για να φάω καλό ποπκόρν”. Ένα μεγάλο-τεράστιο ποπκόρν και ένα μεγάλο αναψυκτικό ήταν η συνηθισμένη μου παραγγελία και για να είμαι και ειλικρινής δεν ήθελα και να τα μοιραστώ με την οποιαδήποτε παρέα. Άλλη μια πολύ κακή συνήθεια.

Στο βιβλίο Mindless Eating του Brian Wansink περιγράφονται διάφορα πειράματα που έχουν γίνει για να κατανοήσουμε καλύτερα τις διατροφικές μας συνήθειες και τους παράγοντες που επηρεάζουν.

 

Μεγάλο μπαγιάτικο ποπκόρν πέντε ημερών

Σε ένα από τα πειράματα που έγιναν δώσανε στους επισκέπτες των κινηματογράφων δωρεάν ποπκόρν και δωρεάν αναψυκτικό. Σε κάποιους δώσανε μεσαίο μέγεθος ποπκόρν και σε κάποιους το έξτρα μεγάλο μέγεθος. Το ποπκόρν ήταν μεν δωρεάν αλλά δυστυχώς για τους επισκέπτες ήταν μπαγιάτικο πέντε ημερών. Δεν ήταν επικίνδυνο αλλά ήταν μπαγιάτικο. Μετά το τέλος της ταινίας τους δόθηκε ένα μικρό ερωτηματολόγιο στο οποίο τους ζητούσαν να απαντήσουν αν έφαγαν όσο ποπκόρν ήθελαν πραγματικά ή αν έφαγαν περισσότερο επειδή τους έδωσαν το μεγάλο μέγεθος. Σχεδόν όλοι απάντησαν ότι δεν έφαγαν περισσότερο απ όσο ήθελαν, ότι δεν παρασύρθηκαν από το μέγεθος του ποπκόρν.

Οι μετρήσεις έδειξαν κάτι διαφορετικό. Παρόλο που το ποπκόρν ήταν μπαγιάτικο πέντε ημερών όσοι πήραν την μεγάλη συσκευασία έφαγαν κατά μέσο όρο 173 θερμίδες περισσότερες απ όσες έφαγαν αυτοί που τους δόθηκε το μεσαίο μέγεθος.

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι εκτός από το μέγεθος υπήρχαν κι άλλοι ουσιαστικοί παράγοντες που επηρέαζαν τους καταναλωτές όπως ήταν η ταινία, ο δυνατός ήχος, όλοι οι γύρω που τρώγανε επίσης μπαγιάτικο ποπκόρν. Ίσως τα αποτελέσματα να ήταν διαφορετικά σε διαφορετικό περιβάλλον, αν για παράδειγμα το ίδιο μπαγιάτικο ποπκόρν μας το έδιναν να το φάμε σπίτι μας πολύ πιθανό να λειτουργούσαμε διαφορετικά.

Το πείραμα επαναλήφθηκε αρκετές φορές σε διάφορες πόλεις της Αμερικής και είχε παντού το ίδιο αποτέλεσμα.

Τελικά το μέγεθος της συσκευασίας του τροφίμου που καταναλώνουμε επηρεάζει την ποσότητα που θα φάμε τελικά και αυτό γίνεται ασυνείδητα (mindless eating) δηλαδή ενώ εμείς νομίζουμε ότι αυτό δεν μας επηρεάζει.

Κρατήστε την παραπάνω επισήμανση την επόμενη φορά που θα πάτε στο super market και θα υπάρχει μια 'φοβερή' XXL προσφορά για κάποιο φαγώσιμο προϊόν. Αν αγοράσετε κάποια τέτοια προσφορά παρατηρήστε τον εαυτό σας, τελικά κάνατε όντως οικονομία ή μήπως απλά φάγατε περισσότερο απ ότι συνήθως; H δική μου περίπτωση σαν 'κλασσικός' λαίμαργος χοντρός είναι σχεδόν πάντα η δεύτερη. Αν αγοράσω κάποια προσφορά αυτήν δεν χρησιμοποιείται για να κάνω οικονομία αλλά για να φάω περισσότερο σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Αν έχετε προσωπικά παραδείγματα θα ήταν χρήσιμο να τα αναφέρετε στα σχόλια.

 

Οι καλές ετικέτες και η κατανάλωση

Σε ένα παρόμοιο πείραμα με το παραπάνω δώσανε δωρεάν σε δύο ομάδες ανθρώπων που πήγαν στο ίδιο 'πειραματικό' εστιατόριο για φαγητό, ένα πολύ φθηνό κρασί το οποίο το 'βαφτίσανε' με ψεύτικες ετικέτες. Στην μία ομάδα βάλανε ετικέτα μιας σχετικά αδιάφορης φθηνής εταιρίας ενώ στην δεύτερη ομάδα βάλανε ετικέτα μιας πολυτελούς εταιρίας που έδειχνε ότι το κρασί κόστιζε πολύ ακριβά. Ταυτόχρονα και στις δύο ομάδες δώσανε την ίδια ακριβώς ποιότητα και ποσότητα φαγητού. Συνοπτικά δηλαδή και οι δύο ομάδες είχανε το ίδιο φαγητό και το ίδιο κρασί, το μόνο που διέφερε ήταν η ετικέτα στο κρασί.

Αυτό που διαπιστώθηκε ήταν ότι η ομάδα των καταναλωτών που νόμιζε ότι έπινε ένα φθηνό κρασί τελείωσε πολύ πιο γρήγορα το φαγητό της ενώ έφαγε αρκετά λιγότερη ποσότητα από την άλλη ομάδα που πίστεψε ότι 'βιώνει' μια μοναδική στιγμή με ένα εξαιρετικό κρασί η οποία 'απόλαυσε' το φαγητό της για περισσότερη ώρα και έφαγε αρκετά περισσότερο από την πρώτη ομάδα. Στα σχετικά ερωτηματολόγια που δόθηκαν και σε αυτήν την περίπτωση οι εμπλεκόμενοι δήλωσαν με σαφήνεια ότι η ποσότητα και ο χρόνος του φαγητού τους δεν επηρεάστηκαν από την ετικέτα του κρασιού που τους δόθηκε.

 

 

Είναι εξαιρετικά εμφανές και από τα δύο πειράματα ότι υπάρχουν πολλές φορές που δεν τρώμε συνειδητά αλλά επηρεαζόμαστε από το περιβάλλον μας το οποίο είναι απολύτως άσχετο από το ίδιο μας το φαγητό ή την ανάγκη μας για φαγητό. Ουσιαστικά φαίνεται ότι τρώμε ασυνείδητα (mindless eating).

Το συγκεκριμένο βιβλίο περιγράφει πολλά τέτοια πειράματα που ασχολούνται με την συμπεριφορά του καταναλωτή (Consumer Behavior είναι ο γενικός τίτλος των Πανεπιστημιακών τμημάτων που εργάζονται με τέτοια θέματα) και καταδεικνύει με χαρακτηριστικό τρόπο πως είναι πολλές περισσότερες οι φορές που τρώμε ασυνείδητα παρά συνειδητά, επηρεαζόμενοι από το κάθε είδους περιβάλλον (περιβάλλον μπορεί να είναι το μέγεθος του ποπκόρν στη πρώτη περίπτωση ή η ετικέτα του κρασιού στην δεύτερη περίπτωση). Δυστυχώς αυτό το γνωρίζουν πλέον πολύ καλά οι διαφημιστικές εταιρίες που το εκμεταλλεύονται στο στο έπακρο.

Αν με κάποιο τρόπο μπορούσαμε να περάσουμε σε μια κατάσταση συνειδητής κατανάλωσης φαγητού ή τουλάχιστον μεγαλύτερης συνείδησης το αποτέλεσμα θα ήταν τουλάχιστον εξαιρετικά ενδιαφέρον. Το πρόβλημα είναι ότι η συνείδηση απαιτεί σκέψη δηλαδή χρόνο και ενέργεια που πολλές φορές δεν έχουμε διαθέσιμα γι αυτό και ο οργανισμός μας έχει δημιουργήσει τις συνήθειες, για να κάνει οικονομία σε ενέργεια και χρόνο. Οι συνήθειες είναι ουσιαστικά μια 'ασυνείδητη' κατάσταση μια δεν σκεφτόμαστε όταν τις εκτελούμε γι αυτό και αν εκπαιδευθούμε στο να τις παρατηρούμε και να τις αλλάζουμε κατά βούληση (να προσαρμόσουμε τις συνήθειές μας στους σκοπούς μας) θα έχουμε επίσης πολύ καλά αποτελέσματα.

 

Καρπουχτσής Γιάννης (john @healthyoverthirty.gr χωρίς το κενό)

 

ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ

  1.  Mindless Eating (το βιβλίο το βρίσκετε εδώ και την ιστοσελίδα του εδώ 

 

 

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως μπορείτε και εσείς να αλλάξετε συνήθειες, να χάσετε βάρος και να διατηρήσετε μια καλή υγεία μετά την ηλικία των τριάντα ελάτε μαζί μας.
Με την εγγραφή σας θα λάβετε εντελώς δωρεάν το πρώτο βιβλίο του HealthyOverThirty.gr: Πως οι συνήθειες αποφασίζουν το βάρος μας.
*Το email σας θα διατηρείται σε ασφαλή βάση δεδομένων, δεν θα δοθεί σε κανέναν άλλο, θα λαμβάνετε emails μόνο από το healthyoverthirty.gr και μπορείτε να ακυρώσετε την εγγραφή σας οποιαδήποτε στιγμή το θελήσετε.

Συμφωνείτε; Διαφωνείτε; Σας έχει συμβεί κάτι παρόμοιο; Θέλετε να αναφέρετε μια δική σας ιστορία; Μπορεί αρκετές φορές να μην συμφωνούμε στις απόψεις μας όμως μια συζήτηση είναι πάντα το βασικό εργαλείο για να δούμε τα πράγματα λίγο διαφορετικά και να πάμε παρακάτω.