[HealthyOverThirty.gr]: Αλλάζοντας συνήθειες στον κακό τον λύκο.

Απλοί ιατρικοί δείκτες που πρέπει να παρακολουθείτε αν έχετε παραπάνω κιλά

Τα περισσότερα κιλά (λίγα ή πολλά) μπορεί να προκαλέσουν διάφορα προβλήματα υγείας τα οποία συνήθως δεν κάνουν την εμφάνισή τους ξαφνικά αλλά σιγά σιγά, άρα μπορούμε να τα προλάβουμε. Ο καλύτερος τρόπος για να προλάβουμε σοβαρότερες καταστάσεις είναι να παρακολουθούμε κάποιους ιατρικούς δείκτες.


Αρτηριακή πίεση. Η κλασσική πίεση που μετράμε με το απλό πιεσόμετρο. Αν έχετε παππούδες ή γονείς κάποιας ηλικίας θα έχετε σίγουρα συναντήσει κάποιο πιεσόμετρο. Αν δεν έχετε πιεσόμετρο στην επόμενη επίσκεψη στο φαρμακείο ζητήστε μια μέτρηση. Μετρηθείτε 1-2 φορές ενδεικτικά. Αν τα νούμερα δείχνουν περισσότερο από 9 για την μικρή (διαστολική πίεση) και περισσότερο από 14 για την μεγάλη (συστολική πίεση) θα πρέπει να σας δει κάποιος καρδιολόγος για να εκτιμήσει την κατάστασή σας. Το προσωπικό μου παράδειγμα εδώ όταν ήμουν 30 χρονών και περίπου 30 κιλά υπέρβαρος είχα ήδη φτάσει το 9 με 15-16 και όπως πολύ σοφά είχε πει ο καρδιολόγος που με εξέτασε, αν έχεις τέτοια πίεση στα 30 σου, στα 40 σου δεν θα έχεις καθόλου πίεση! Χάνοντας βάρος και απλά περπατώντας τα νούμερα κατέβηκαν στο 8 με 12 μετά από ένα εξάμηνο προσπάθειας. Η αρτηριακή πίεση είναι ένας βασικός δείκτης του πόσο ζορίζεται η καρδιά μας να αντεπεξέλθει στα κιλά που κουβαλάμε. Υπάρχουν και πολλοί άλλοι λόγοι για να ανεβάσει κάποιος αρτηριακή πίεση, για τους χοντρούς όμως βασικός λόγος είναι τα παραπάνω κιλά και η δραστηριότητά τους ή καλύτερα η ακινησία που τους διακρίνει.

Περίμετρος μέσης. Μπορεί να φαίνεται παράξενο αλλά η περιφέρεια της μέσης είναι ένας πολύ απλός δείκτης που δείχνει την παθολογική κατάσταση του βάρους μας. Για τους άντρες το μαγικό νούμερο είναι το 102 εκατοστά και για τις γυναίκες το 88 εκατοστά. Αν είστε πάνω από αυτά τα νούμερα μια επίσκεψη στον γιατρό σας θα σας δώσει περισσότερες πληροφορίες. Αν ο δείκτης αυτός αυξάνεται σημαντικά κάθε χρόνο είστε υποψήφιοι γι αυτό που είναι γνωστό ως μεταβολικό σύνδρομο και χρειάζεστε οπωσδήποτε ιατρική συμβουλή.

Χοληστερίνη ή χοληστερόλη. Κακή χοληστερόλη (LDL, Low Density Lipoprotein). Καλή χοληστερόλη (HDL, High Density Lipoprotein). Η χοληστερόλη είναι μια φυσιολογική ουσία που χρησιμοποιείται στις μεμβράνες των κυττάρων (κυρίως στα ζώα) αλλά και στο αίμα για την μεταφορά λιποπρωτεινών. Όταν τα νούμερα ξεφεύγουν από τα φυσιολογικά όρια αυτό σημαίνει ότι στο αίμα μας κυκλοφορεί μεγάλη ποσότητα κακής χοληστερόλης και υπάρχει κίνδυνος να προκαλέσει αρτηριοσκλήρωση και στένωση των αρτηριών μας. Χοληστερόλη παράγουμε και εμείς αλλά προσλαμβάνουμε και από τις ζωικές κυρίως τροφές που καταναλώνουμε. Οι καρδιολόγοι ή οι παθολόγοι μπορούν να δώσουν συγκεκριμένες κατευθύνσεις ανάλογα με την περίπτωση. Αν τα νούμερα είναι προβληματικά για μεγάλο χρονικό διάστημα συνήθως συνταγογραφούνται φάρμακα (στατίνες) τα οποία έχουν εξαιρετικά αποτελέσματα μακροπρόθεσμα.

Τριγλυκερίδια. Tα τριγλυκερίδια είναι μόρια παρόμοια με την χοληστερόλη και κάνουν περίπου την ίδια δουλειά όμως σχετίζονται περισσότερο με την κακή διατροφή και την παχυσαρκία. Αν π.χ. τρώτε πολλά τηγανητά έχετε καλές πιθανότητες να έχετε υψηλές τιμές τριγλυκεριδίων.

Σάκχαρο αίματος (γλυκόζη νηστείας), καμπύλη γλυκόζης, γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη. Το σάκχαρο, η γλυκόζη που κυκλοφορεί στο αίμα σχετίζεται άμεσα με τον διαβήτη τύπου 2 και την παχυσαρκία. Ενώ κάτω από φυσιολογικές συνθήκες η ινσουλίνη ορίζει τις φυσιολογικές τιμές, στις περιπτώσεις παχυσαρκίας η ινσουλίνη λειτουργεί προβληματικά και η γλυκόζη αίματος αυξάνει επικίνδυνα. Όταν αυξάνεται η ποσότητα της γλυκόζης που κυκλοφορεί στο αίμα υπάρχει κίνδυνος να καταστραφούν τα αγγεία μας και κατά συνέπεια το κυκλοφορικό μας σύστημα (εγκεφαλικά, νεφροπάθειες κτλ). Το σάκχαρο αίματος είναι μια στιγμιαία ενδεικτική μέτρηση της γλυκόζης στο αίμα (την μετράμε ενώ είμαστε 8 ώρες τουλάχιστον νηστικοί). Η καμπύλη γλυκόζης είναι πολλές τιμές της γλυκόζης στο αίμα που δείχνει τον τρόπο που μεταβολίζεται η γλυκόζη στο χρόνο (ενώ είμαστε νηστικοί λαμβάνουμε μια συγκεκριμένη ποσότητα γλυκόζης και μετράμε την γλυκόζη αίματος σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα για να κατασκευάσουμε την καμπύλη). Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη είναι μια απεικόνιση της γλυκόζης του αίματος στο προηγούμενο χρονικό διάστημα (3-6 μήνες). Επειδή σε αρκετές περιπτώσεις η στιγμιαία τιμή μπορεί να είναι παραπλανητική η τιμή της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης μας δίνει μια πιο ξεκάθαρη εικόνα.

Τρανσαμινάσες (SGOT, SGPT). γ-GT (γ-γλουταμυλ-τρανσπεπτιδάση). Τόσο οι τρανσαμινάσες όσο και η γ-GT είναι ένζυμα δηλαδή χημικές ουσίες που σχετίζονται με την σωστή λειτουργία του συκωτιού. Επειδή στους παχύσαρκους το συκώτι λειτουργεί περισσότερο από το κανονικό είναι καλό να παρακολουθούμε και αυτούς τους δείκτες.

Θυρεοειδικές ορμόνες (Τ4, Τ3, TSH). Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας στην βάση του λαιμού ο οποίος παράγει διάφορες ορμόνες οι οποίες σχετίζονται με την φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού μας, τον μεταβολισμό και την ανάπτυξη. Σε πολλούς παχύσαρκους υπάρχει διαταραχή των φυσιολογικών τιμών. Αρκετές φορές η διαταραχή προϋπάρχει και ίσως προκαλεί την παχυσαρκία (υποθυρεοειδισμός) ενώ άλλες φορές εμφανίζεται μετά την παχυσαρκία. Σε κάθε περίπτωση οι τιμές τον ορμονών θα πρέπει να διορθώνονται έστω και με φάρμακα γιατί η μακροχρόνια επίδραση μη φυσιολογικών τιμών μπορεί να προκαλέσει πολύ σημαντικά προβλήματα υγείας.


Οι παραπάνω δείκτες είναι οι πιο απλοί και δεν θα σας κοστίσουν περισσότερο από 50-60 ευρώ ακόμα και αν τις κάνετε σε ιδιωτικό διαγνωστικό κέντρο χωρίς ιατρική συνταγογράφηση. Το αναφέρω αυτό γιατί το σύστημα υγείας που διαθέτουμε δρα ανασταλτικά στην οποιαδήποτε επίσκεψή μας στο γιατρό. Μπορείτε να πάτε οποιοδήποτε πρωινό σε ένα διαγνωστικό κέντρο και να ζητήσετε τις παραπάνω εξετάσεις. Με μια απλή εξέταση αίματος και μια επίσκεψη σε ένα φαρμακείο για να σας πάρουν την πίεση μπορείτε να γνωρίζετε αν οι βασικοί δείκτες έχουν επηρεαστεί ή όχι από το βάρος σας. Μια φορά τον χρόνο είναι συνήθως το προτεινόμενο χρονικό διάστημα για την συχνότητα των εξετάσεων αλλά μια φορά το εξάμηνο είναι ακόμα καλύτερα αν όντως θέλετε να προλάβετε πιθανά προβλήματα. Με μόνο 15-30 λεπτά από τον χρόνο σας, μια φορά το εξάμηνο, μπορεί να γλυτώσετε από πολλά προβλήματα.

Υπάρχουν και άλλοι ιατρικοί δείκτες όπως το καρδιογράφημα, τα triplex καρδιάς και καρωτίδων, το τεστ κοπώσεως και πολλά ακόμη. Αν επισκεφτείτε έναν γιατρό θα σας πει αρκετούς και θα σας τους εξηγήσει πολύ καλύτερα. Αν είστε υπέρβαροι ή παχύσαρκοι καλό θα ήταν να κάνετε μια τέτοια επίσκεψη το συντομότερο δυνατό. Παρόλο που γνωρίζουμε από πριν την ιατρική παραίνεση (να κάνεις δίαιτα, χάσε κιλά) καλό είναι να ακούσουμε και από τον γιατρό αυτό που συνήθως υποψιαζόμαστε μόνοι μας. Ίσως να υπάρχει κάποιο πρόβλημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα και δεν μπορεί να περιμένει πότε θα αδυνατίσουμε.


 Οι ιατρικοί δείκτες είναι εδώ λοιπόν και αμέσως μετά έρχονται τα μαθηματικά και συγκεκριμένα τα νούμερα. Στην περίπτωση που τα νούμερα αρχίζουν να κοκκινίζουν ή να φτάνουν στα ανώτερα φυσιολογικά όρια τότε πολύ απλά πρέπει να κάνετε κάτι γιατί υπάρχει πρόβλημα. Τα νούμερα δεν κάνουν λάθος, είναι εδώ για να μας λένε την αλήθεια. Αν τα νούμερα είναι φυσιολογικά, πράγμα που σας το εύχομαι από καρδιάς, τότε απλά την γλιτώσατε προσωρινά και μέχρι το επόμενο εξάμηνο/εξέταση. Δεν θέλω να γίνω απαισιόδοξος ή καχύποπτος απλά είναι σχεδόν σίγουρο ότι αν διαθέτετε αρκετά περισσότερα κιλά από το φυσιολογικό σας βάρος τότε σχεδόν σίγουρα στο μέλλον θα επηρεαστούν κάποιοι ιατρικοί δείκτες. Μακάρι να μην συμβεί αλλά δυστυχώς συμβαίνει.


 

Δύο βασικές σημειώσεις που πρέπει να έχετε υπόψιν σχετικά με τους ιατρικούς δείκτες.

Αν τα νούμερα των ιατρικών δεικτών σας έχουν ξεφύγει τότε χρειάζεστε γιατρό και το πρόβλημα πρέπει να λυθεί. Πολλές φορές επειδή ξέρουμε ότι το πρόβλημα οφείλεται στην κακή διατροφή και το υπερβολικό βάρος μας λέμε ότι θα χάσω βάρος και όλα θα ξαναγίνουν φυσιολογικά. Επειδή το θα δεν προσδιορίζεται χρονικά από μόνο του και επειδή αν τα νούμερα είναι εκτός ορίων υπάρχει ήδη πρόβλημα πρέπει άμεσα να δείτε έναν γιατρό και να ακολουθήσετε τις συμβουλές του. Μην μείνετε με την ελπίδα ότι θα χάσετε βάρος κάποια στιγμή. Μακάρι αυτό να συμβεί άμεσα μπορεί όμως να συμβεί μετά από αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα και γι αυτό το διάστημα τουλάχιστον πρέπει να έχετε ιατρική υποστήριξη. Υπάρχουν φάρμακα για διάφορα προβλήματα και παρόλο που δεν είναι πάντα η καλύτερη λύση δίνουν λύση όταν η κατάσταση γίνεται επικίνδυνη. Δυστυχώς η ελπίδα του 'θα αδυνατίσω' δημιουργεί μια παθητική κατάσταση που μπορεί να κρατήσει για πολλά χρόνια ενώ το πρόβλημα είναι ήδη υπαρκτό.

Μια δεύτερη σημείωση που αφορά τους ιατρικούς δείκτες είναι ένα προσωπικό παράπονο που έχω με το σύστημα υγείας στην Ελλάδα και με τους γιατρούς ειδικότερα. Δεν ξέρω αν η συγκεκριμένη παρατήρηση είναι δικό μου λανθασμένο βίωμα ή μια πραγματικότητα όμως νομίζω ότι η προληπτική ιατρική δεν λειτουργεί καθόλου στην Ελλάδα ή λειτουργεί ελάχιστα. Στην προσωπική μου περίπτωση παρόλο που από τα 22 μου χρόνια είχα αρχίσει να παίρνω βάρος και παρόλο που τα νούμερα το 'έδειχναν' προς τα που πάω δεν βρέθηκε κανένας γιατρός να κάνει μια σοβαρή συζήτηση μαζί μου για τις συνέπειες αυτής της πορείας. Ακόμα και όταν είχα νοσηλευτεί στο νοσοκομείο σε μια περίπτωση δηλητηρίασης εξαιτίας της υπερφαγίας μου και ενώ οι δείκτες μου είχαν εκτοξευθεί δεν βρέθηκε κανένας γιατρός να μου μιλήσει σοβαρά για τις εναλλακτικές που είχα και τι ιατρικούς δείκτες πρέπει να παρακολουθώ. Έπρεπε να δημιουργηθεί έντονα το πρόβλημα της λιπώδους διήθησης και της υπέρτασης (και τα δύο προβλήματα χωρίς κανένα ορατό σύμπτωμα) για να με βοηθήσουν οι γιατροί να συνειδητοποιήσω την πραγματικότητα. Ίσως η παρατήρησή μου να είναι λανθασμένη όμως αυτήν την κατάσταση την βλέπω παντού. Είναι πολύ λίγοι οι γιατροί που ασκούν προληπτική ιατρική, που βλέπουν ένα πρόβλημα να γεννιέται και κάνουν ότι μπορούν για να μην εξελιχθεί. Τις περισσότερες φορές η δράση των γιατρών είναι πυροσβεστική, εφόσον μια κατάσταση είναι πλέον πρόβλημα και επικίνδυνη για την υγεία του ασθενούς, τότε κάνουν αυτό που πρέπει για να αναστρέψουν την κατάσταση και συνήθως με φάρμακα. Θα ήταν πολύ πιο ουσιαστικό και χρήσιμο όταν βλέπουμε τέτοια προβλήματα εν τη γενέσει να κάνουμε τις απαραίτητες ενέργειες για να το σταματήσουμε.

Η λογική είναι απλή, τα νούμερα λένε πάντα την αλήθεια. Αν κάποιο νούμερο ξεφεύγει κάτι πρέπει να κάνουμε, δεν πρέπει να το αγνοήσουμε.

Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως μπορείτε και εσείς να αλλάξετε συνήθειες, να χάσετε βάρος και να διατηρήσετε μια καλή υγεία μετά την ηλικία των τριάντα ελάτε μαζί μας.
Με την εγγραφή σας θα λάβετε εντελώς δωρεάν το πρώτο βιβλίο του HealthyOverThirty.gr: Πως οι συνήθειες αποφασίζουν το βάρος μας.
*Το email σας θα διατηρείται σε ασφαλή βάση δεδομένων, δεν θα δοθεί σε κανέναν άλλο, θα λαμβάνετε emails μόνο από το healthyoverthirty.gr και μπορείτε να ακυρώσετε την εγγραφή σας οποιαδήποτε στιγμή το θελήσετε.

Συμφωνείτε; Διαφωνείτε; Σας έχει συμβεί κάτι παρόμοιο; Θέλετε να αναφέρετε μια δική σας ιστορία; Μπορεί αρκετές φορές να μην συμφωνούμε στις απόψεις μας όμως μια συζήτηση είναι πάντα το βασικό εργαλείο για να δούμε τα πράγματα λίγο διαφορετικά και να πάμε παρακάτω.